Op 3 juni 2026 heeft Google een nieuw rapport in Search Console gelanceerd waarin je voor het eerst kunt zien hoe vaak je site verschijnt in AI Overviews en AI Mode. Tegelijk komt er op 17 juni 2026 een opt-out toggle bij waarmee je je site uit die AI-antwoorden kunt halen. Eerst voor een groep UK-sites, daarna wereldwijd.
Tegelijk publiceerde brancheonderzoek dat AI Overviews inmiddels op 48 procent van de zoekopdrachten verschijnt, een stijging van 58 procent ten opzichte van een jaar geleden. Andere recente analyses laten zien dat pagina’s die binnen een AI Overview geciteerd worden tot 35 procent meer clicks krijgen, terwijl pagina’s op positie 1 zonder citatie ongeveer een derde van hun klikken verliezen.
Dat zijn cijfers die het verdienen om even bij stil te staan voor je naar dat opt-out-knopje toesluipt.
Wat er deze week veranderde
Eén. Een eigen AI-rapport in Search Console. Google geeft je voor het eerst inzicht in hoe vaak je site in AI Overviews en AI Mode verschijnt, uitgesplitst per pagina, land, apparaat en tijdvak. Tot vorige week zat dat verborgen in een algemeen “Search” bucket waar je AI-impressies niet uit kon halen. Vanaf nu wel.
Twee. Een opt-out toggle. Op 17 juni gaat een knop live waarmee je je site uit AI Overviews, AI Mode en AI Overviews in Discover kunt halen. Niet uit Google Search zelf. Daar blijf je gewoon staan.
Drie. Geen ranking-penalty bij opt-out. Google bevestigt expliciet dat het opt-out signaal niet wordt gebruikt als ranking-signaal voor reguliere Search. Wie de knop indrukt zakt dus niet in de klassieke resultaten. Maar je verdwijnt wel uit het blok waar inmiddels bijna de helft van de zoekers eerst kijkt.
Vier. Het rapport telt alleen impressies. Geen clicks, geen positie, geen CTR. Alleen of je site verscheen. Brodie Clark liet een eerste preview zien en die nuance valt op: het is een eerste laag inzicht, geen volledig dashboard. Voldoende om te weten of je in de race zit, niet voldoende om te weten of je ’m wint.
Wat dit op straat betekent
Even praktisch. Stel je hebt een eventbureau in Amsterdam. Iemand zoekt op “hoe organiseer ik een productlancering”. Tot een paar maanden terug kreeg die persoon een rij blauwe links te zien. Nu krijgt die persoon eerst een AI-Overview met drie stappen, met links naar de bronnen waar die info vandaan komt.
Drie scenario’s na 17 juni:
- Je staat in het rapport, je wordt zichtbaar geciteerd, je kunt vanaf nu maand-op-maand zien of dat groeit of daalt. Concreet werkgereedschap.
- Je staat in het rapport, maar je impressies in AI Overviews zijn nul of bijna nul. Dat ziet er pijnlijk uit als je het naast je gewone rankings legt. Maar in elk geval weet je het nu, in plaats van te denken dat alles wel goed zit.
- Je drukt de opt-out knop in “om veilig te zijn”. Vervolgens zit je concurrent in het AI-antwoord, en jij niet. Sinds de mei-update plaatst Google bronlinks direct naast de zin die uit een site komt, dus die concurrent krijgt ook nog eens een prominente positie naast zijn eigen zin.
Dat derde scenario is het scenario dat de meeste website-eigenaren nog niet door hebben. De opt-out klinkt als veilig spelen. In de praktijk is het je vrijwillig terugtrekken uit het kanaal waar je concurrent nu binnenwandelt.
Wat ik nu zie bij sites die we scannen
Geen lijstje wat je zelf moet doen. Wel een eerlijke observatie van wat we de afgelopen weken bij Nederlandse websites tegenkomen, nu het nieuwe rapport voor de eerste sites live komt.
De meeste sites weten niet of ze in AI Overviews staan en hebben er ook geen meetpunt voor. Marketeers kijken naar Google Search Console, zien dat impressies stabiel zijn en concluderen dat het wel goed zit. Het AI-blok wordt niet apart geteld in de oude rapportages, dus je merkt het pas op als je concurrent erin zit en jij niet, en dat zie je ook al niet vanzelf.
De opt-out wordt gezien als veiligheidsmaatregel, niet als zichtbaarheidsbeslissing. Een opt-out lijkt op “wij geven onze content niet gratis weg aan Google’s antwoord”. Maar wat je opgeeft is niet je content, want die staat al gewoon in Google. Wat je opgeeft is je positie in het antwoord. Concurrenten die die positie wel pakken bouwen ondertussen merkherkenning op bij elke gebruiker die met de muis over hun bronlink hangt.
De vraag “moeten we eruit?” komt vaker dan “hoe komen we erin?”. Eerlijke observatie. Bedrijven praten in vergaderzalen liever over copyright en content-bescherming dan over of hun content vindbaar genoeg is voor een AI-systeem. De opt-out toggle gaat die discussie weer aanwakkeren, terwijl de meeste sites nog niet eens een meting hebben.
Pagina’s die geciteerd kunnen worden zitten zelden op de juiste positie. De bedrijfsinformatie, FAQ, openingstijden, kerngegevens van wie je bent staan op de meeste sites verstrooid in marketing-paragrafen. Voor een mens prima leesbaar. Voor een AI-systeem dat in een paar seconden moet beoordelen of jij relevant bent, lastig om iets concreets uit te trekken.
Veel sites laten AI-crawlers binnen zonder het te weten, of houden ze buiten zonder het te weten. Welke kant het ook op valt, het is meestal toeval. Niemand heeft er bewust een keuze in gemaakt. Het nieuwe rapport laat alleen Google AI zien, niet ChatGPT, Perplexity of Copilot. Daar moet je naast meten.
Waarom de opt-out zelden de juiste keuze is
Even de feiten naast elkaar. AI Overviews staat op 48 procent van de zoekopdrachten. Pagina’s die geciteerd worden krijgen tot 35 procent meer clicks dan ze daarvoor kregen. Het opt-out signaal kost je geen ranking in Search. Maar opt-out kost je wel je aanwezigheid in dat blok van bijna de helft van alle zoekopdrachten.
Voor de meeste websites is de juiste volgorde: eerst meten, dan structureren, dan citeerbaar maken. Niet eerst verstoppen. Een opt-out heeft alleen logica als je een nieuwsuitgever bent met betaalde content waar de AI-samenvatting je abonnementsverkoop direct kosten, of als je expliciete juridische reden hebt om je content uit AI te halen. Voor lokale ondernemers, MKB, hospitality, eventbureaus, dienstverleners en de meeste B2B-sites is opt-out vrijwel altijd een verkeerde keuze.
De afstand tussen “wij staan goed in Google” en “wij worden geciteerd door AI” is groter dan de meeste website-eigenaren denken. Het nieuwe rapport maakt die afstand voor het eerst meetbaar. Dat is precies het moment om actie te ondernemen, niet om je terug te trekken.
Een laatste observatie
Wat me opviel in de aankondiging van 3 juni: Google noemt het rapport een eerste stap. Geen click-data, geen positie, geen CTR. Alleen impressies. Dat is genoeg om te weten of je in de race zit, niet om te weten of je ’m wint. Op termijn komen er waarschijnlijk diepere statistieken bij, maar voor nu is dit het basisgereedschap.
De grotere lijn is dat AI Overviews officieel deel van het meet-instrumentarium is geworden. Niet meer een experiment dat je kunt negeren, geen losse tool waar je een aparte abonnement voor nodig hebt. Onderdeel van je dagelijkse rapportage. Wie zijn impressies daar niet ziet groeien, weet vanaf vorige week dat er iets te verbeteren is. Wie de knop indrukt geeft op voorhand op.
Bronnen
- Google Search Central – Introducing Search Generative AI performance reports in Search Console (3 juni 2026)
- Search Engine Roundtable – Google AI Performance Report & Blocking Controls
- Brodie Clark – Live Preview: Google Search Console AI Report & Controls
- Techwyse – Google Adds AI Search Reports & Opt-Out to Search Console
- ALM Corp – AI Overviews surge 58 procent across 9 industries
- Wellows – Google AI Overviews Ranking Factors: 2026 Guide
- Digital Applied – GSC AI Reports: Should You Block Google AI Responses?
Geschreven door Ronald Wildschut · Citeerbaar · 12 juni 2026.
